Over Purmerend



Purmerend is een belangrijke spil in de regio. Vroeger vooral als marktstad, in de 20e eeuw als groeikern, nu als een plaats waar stadse hectiek en ontspannen wonen, werken en recreëren naast elkaar bestaan. Door de gunstige ligging ben je zo met de fiets in de Beemster of in een klein half uurtje met de auto in Amsterdam, Haarlem of Alkmaar. Purmerenders zijn oer-Hollands: nuchter, eerlijk en recht voor zijn raap maar houden ook van gezelligheid. Of je nou een drankje drinkt op een terras in het stadje, geniet van de vele evenementen of bij de vele verenigingen actief bent, in Purmerend is het goed toeven. Waterlands Goed Purmerend.

De historie


Ofschoon een groot deel van Purmerend pas in de afgelopen tientallen jaren is gebouwd, heeft de stad toch een eeuwenoude geschiedenis. Begonnen als klein vissersdorpje, gelegen tussen de meren Beemster, Purmer en Wormer, groeide Purmerend vanaf de zeventiende eeuw uit tot de marktstad van de regio. In de twintigste eeuw wordt Purmerend een groeikern en de woonplaats van vele tienduizenden mensen.

Willem Eggert

In 1410 krijgt Purmerend stadsrechten, toen de Amsterdamse koopman Willem Eggert leenheer wordt van Purmerend. De Where vormt daarbij de noordelijke stadsgrens. Purmerend telt dan ca. 500 inwoners. Willem Eggert laat tussen 1410 en 1413 Slot Purmersteijn bouwen, ongeveer op de plaats van het huidige Slotplein.

Slot Purmersteijn

Tot 1605 is het slot de vesting van de Heeren van Purmerend. Eén van deze Heren, Jan van Egmond, verleent in 1484 marktrechten aan de stad. 1484 is daarmee een uiterst belangrijk jaartal in de geschiedenis van de stad. Purmerend kan hierdoor uitgroeien tot een volwaardige stad en dé marktstad van de regio.

Agrarisch centrum

In de omgeving is de melkveehouderij de belangrijkste agrarische activiteit. Deze sector wordt na de drooglegging van de Beemster, de Purmer en de Wormer nog meer vergroot. De visserij verdwijnt weliswaar, maar de veeteelt en de daaruit voorvloeiende melk- en kaashandel worden belangrijker. Halverwege de zeventiende eeuw is Purmerend het centrum voor de handel in akkerbouw-, tuinbouw- en veeteeltproducten in Waterland. In deze periode bereikt de stad het hoogtepunt van haar welvaart. De weekmarkt is al in 1572 verschoven naar de dinsdag, tot op de dag van vandaag wordt het op die dag gehouden.

Droogmakerijen

Door de vele overstromingen vormen de meren een grote bedreiging voor de omwonenden. Men besluit daarom om het Beemstermeer droog te leggen (1612). Het Purmermeer (1622) en het Wormermeer (1625) volgen. Door de drooglegging ontstaat een grote hoeveelheid landbouwgrond en veranderen de belangen van de bevolking en de stad. Purmerend krijgt een steeds belangrijkere functie als marktstad en centrum voor het omliggende gebied.

Het Noord-Hollands Kanaal

Zoals overal in Nederland, brengt de negentiende eeuw ook in Purmerend vooruitgang en grote vernieuwingen met zich mee. De opening van het Noord-Hollands Kanaal in 1824 zorgt voor nieuwe welvaart en een opbloei van de economie. De al bestaande trekvaart naar Amsterdam wordt hiervoor verdiept en verbreed. Daarmee herkrijgt Purmerend de middeleeuwse functie van proviandering van passerende schepen.

Wereldberoemde architecten

De negentiende eeuw is ook de tijd waarin in Purmerend enkele wereldberoemd geworden architecten worden geboren, als de kerkenbouwer Jan Stuyt (1868-1934), de pionier van ‘Het Nieuwe Bouwen’ Jacobus Johannes Pieter Oud (1860-1963) en de ontwerper van de stalen buisstoel Mart Stam (1899-1986).

Purmerend loopt onder water

In de ochtend van 14 februari 1916 breekt het water door de Zuiderzeedijk. De hele regio Waterland, dus ook Purmerend, loopt onder water.

Purmerend wordt groeikern

De fase van stadsuitbreiding breekt aan in 1966, met de vaststelling van de Tweede Nota Ruimtelijke Ordening. Hierin wordt o.a. Purmerend aangewezen als ‘groeikern’. De basis hiervoor is dat de toenmalige woningnood kan worden opgelost door een aantal steden te laten groeien. Amsterdam heeft een groot woningtekort en wil dit in de omgeving oplossen.

Koemarkt wordt uitgaansplein

De Koemarkt wordt grondig heringericht. De meeste ‘koeienruggen’, de rijen bulten met hekken waaraan de koeien werden gebonden, verdwijnen. Van het parkeerterrein wordt een uitgaansplein gemaakt. Op 11 oktober 2009 is de vernieuwde Koemarkt geopend voor publiek, op tijd voor de viering van het 600-jarig bestaan van Purmerend in 2010.


Kaaswaag


Herengracht


Koemarkt


Bierkade